banerNW.jpg
Menu
RSS

W sobotę obchody 120. rocznicy odsłonięcia pomnika Słowackiego Wyróżniony

  • Napisane przez:  Redakcja NowaWrzesnia
W sobotę obchody 120. rocznicy odsłonięcia pomnika Słowackiego

14 września (sobota) w Miłosławiu odbędą się obchody 120-rocznicy odsłonięcia pierwszego na ziemiach polskich pomnika Juliusza Słowackiego Żyłem z Wami... Przy okazji jubileuszu, warto wspomnieć okoliczności odsłonięcia oraz samo wydarzenie sprzed ponad stu lat.

reklamy

gif 8.2019 wrz.gif

nepanowy2019.jpg

W latach 1893-1939 Miłosław należał do rodu Kościelskich herbu Ogończyk. Była to rodzina prowadząca szeroką działalność kulturalno-oświatową, sprawująca mecenat nad uzdolnionymi artystami; wielu z nich gościło w miłosławskim majątku. Właściciel miłosławskich dóbr, Józef Kościelski, był politykiem, poetą, tłumaczem, dramaturgiem, a przede wszystkim gorliwym patriotą; obrońcą polskiej kultury, literatury i języka. Szczególnym uznaniem darzył wieszcza Słowackiego i postanowił postawić mu pomnik w swoim prywatnym ogrodzie (dzisiejszym parku miejskim).

W okresie zaborów i walk z polskością była to inicjatywa odważna i karkołomna, jednak po długich staraniach w Berlinie Kościelskiemu udało się uzyskać zezwolenie na postawienie pomnika w pałacowym ogrodzie. Zaznaczono jednak, że uroczystość ma być skromna, a pomnik postawiony w miejscu ustronnym, niewidocznym dla szerszego ogółu. Na uroczystość w dniu 16 września 1899 roku do Miłosławia zjechało ponad trzysta osób – artystów, literatów, polityków. Wydarzenie było wielką manifestacją patriotyzmu, a przemowę podczas odsłonięcia wygłosił noblista Henryk Sienkiewicz.

W sobotni poranek, po mszy świętej w miejscowym kościele goście przeszli do parku. Stał tam pomnik, okryty białą zasłoną, na której pod złota lirą widniały słowa: Żyłem i kochałem z wami. Pierwszy głos zabrał wybitny mówca, książę Zdzisław Czartoryski. – Z chwilą, w której Mickiewicz do młodzieży wołał: Bez serc, bez ducha, to szkieletów ludy – przyjście Słowackiego było koniecznym. Koniecznym było stworzenie siły, która by zdołała owe szkieletów ludy z letargu materializmu zbudzić, życia rumieniec im wrócić oraz siłę, która by zdołała pokonać wzmagający się chorowity pesymizm i gorszy jeszcze może realizm. Słowacki siłę tę dawał, będąc poetą zapału i natchnienia, poetą czynu, gońcem świata do światów. Po tych żarliwych słowach, rozległ się huk moździerza i opadła kotara okrywająca pomnik. Miejscowy chór Halka odśpiewał Kantatę Noskowskiego, do której słowa napisał Kościelski.

Następnie na mównicę wszedł Henryk Sienkiewicz, entuzjastycznie chwaląc twórczość wieszcza. – Tak jest! On to uczynił. On nabrał pełnemi garściami pereł, szafirów, purpury, tęczowych blasków, olśniewających dyamentów i osypał nimi tę naszą harfę tak hojnie, tak bez miary, że stanęła przed nim i przed nami w niebywałym blasku, przepychu i majestacie, niby Harfa-Królowa, przed którą gną się kolana ludu i schylają się czoła ludu, jak ongi przed harfą Dawida. I oto jego zasługa, jego chwała, jego wielkość. Pokolenia będą czerpały z tych skarbów, pokolenia będą z podziwem i zdumieniem się pytały, jak zdołał i mógł to uczynić? A jednak uczynił. Zdołał — bo poezya w jego duszy była, jak nieprzebrane wody mórz, a mógł, bo tylko zmarłym nie można nic dodać. Przed żywą królewną zawsze można uderzyć czołem i przynieść jej skarby w ofierze; ta zaś nasza królowa, którą on obdarzył, była i będzie nie tylko żywa, ale i nieśmiertelna. Po nim głos zabrali Włodzimierz Spasowicz – wybitny znawca literatury oraz profesor historii ze Lwowa Bronisław Dembiński. Na miłosławską uroczystość przybyli także Lucjan Rydel, Julian Fałat czy Leon Wyczólkowski. Dla małego miasteczka, jakim jest Miłosław, było to nie lada wydarzenie, o którym do dziś pamiętają, i którym do dziś chlubią się jego mieszkańcy.

Uroczyste obchody rocznic odsłonięcia pomnika zorganizowano 16 września 1984 oraz 18 września 1999 roku. Kolejna duża uroczystość zaplanowana jest na 14 września tego roku. Warto nadmienić, że w tym roku przypada też 210 rocznica urodzin i 170 rocznica śmierci wieszcza, jest to więc potrójny jubileusz. Uroczystość Żyłem z Wami… rozpocznie się o 10.00 na miłosławskim rynku, gdzie burmistrz, radni, przedstawiciele instytucji i organizacji wezmą udział w kolejnej edycji Narodowego Czytania. Po przeczytaniu nowel, uczestnicy czytania przeczytają też wiersze Juliusza Słowackiego. O godzinie 15.00 pod pomnikiem Słowackiego odbędzie się rekonstrukcja historyczna wydarzeń sprzed 120 lat. Aktorzy wcielą się w zaproszonych wówczas na uroczystość gości i wiernie odtworzą wydarzenia z tamtych czasów. Będzie to najważniejszy punkt obchodów rocznicy.

Po uroczystościach, jak 120 lat temu, uczestnicy wydarzenia przejdą do pałacu Kościelskich (dziś budynek spełnia funkcje edukacyjne), gdzie o 17.00 rozpocznie się koncert Michała Kowalonka, lidera grupy Snowman i w latach 2012-2018 wokalisty Myslovitz. Michał Kowalonek zagra piosenki ze swojej najnowszej płyty O miłości w czasach powstania, która poświęcona jest powstańcom wielkopolskim, a piosenki inspirowane są ich historiami.

O godzinie 19.00 odbędzie się spacer po parku w towarzystwie młodzieżowych przewodników turystycznych. Wieczorny spacer inspirowany jest słowami twórcy pomnika, Władysława Marcinkowskiego, który pisał o nim: Trzeba ten pomnik oglądać wieczorem, na tle dębów i świerków, przy oświetleniu księżyca, w uroczym ustroniu miłosławskiego parku, aby się przekonać, że go owiewa dziwny czar poezji i smętku, pod którego wrażeniem człowiek mimo woli wzdycha i szeptem powtarza „Smutno mi Boże”.

Organizatorami wydarzenia są Gmina Miłosław i stowarzyszenie Miłosław Biega,a współorganizatorem Miłosławskie Centrum Kultury. Zadanie publiczne współfinansowane jest przez Powiat Wrzesiński. Wydarzenie zostało objęte Patronatem Narodowym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy w Stulecie Odzyskania Niepodległości.

źródło: Agnieszka Przysiuda-Zielkowska

do góry

Galeria