Czy wiesz jak skutecznie usztywnić nadgarstek bandażem elastycznym?

Bandaż elastyczny to jeden z tych produktów, które każdy ma gdzieś w apteczce, ale niekoniecznie wie, jak go właściwie użyć. A szkoda, bo dobrze założony potrafi naprawdę pomóc – ustabilizuje nadgarstek po skręceniu, zmniejszy ból, zabezpieczy staw przed dalszym urażeniem. No i co ważne, nie trzeba od razu biec do lekarza (choć przy poważniejszych urazach wizyta jest konieczna, nie oszukujmy się). (Materiał zewnętrzny) 

Powodów jest sporo. Może was złapało skręcenie po jakimś niefortunnym upadku, może nadgarstek boli od siedzenia przy komputerze, a może trenujesz i chcesz po prostu zabezpieczyć staw przed przeciążeniem. Znam ludzi, którzy bandażują się przed każdym treningiem siłowym – dla nich to już rytuał. Sportowcy w ogóle chętnie wykorzystują bandaż elastyczny, bo pozwala odciążyć wrażliwe struktury bez całkowitego unieruchomienia. W sklepie medycznym macie wybór spośród różnych rodzajów, wykonanych z lepszych lub gorszych materiałów – te lepsze są warte swojej ceny, bo faktycznie działają i wytrzymują dłużej. Dobry bandaż to produkt wielokrotnego użytku, możecie go prać i używać miesiącami. Ja mam swój chyba z trzy lata i wciąż trzyma formę.

Zanim zaczniecie owijać, upewnijcie się, że skóra jest czysta i sucha. Jak macie świeży uraz z obrzękiem – najpierw zimny okład, to naprawdę działa. Ręka powinna leżeć w neutralnej pozycji, nie wykręcona dziwnie w którąś stronę. Najlepiej ułożyć ją na stole albo jakiejś podpórce. Bandaż rozwijcie wcześniej i miejcie w zasięgu – nie chcecie przecież w połowie procesu szarpać się z opakowaniem, wierzcie mi na słowo. Niektórzy przygotowują sobie metalowy klips do zabezpieczenia końca, choć współczesne bandaże często mają już wbudowane zapięcia. Aha, i ważna sprawa – sprawdźcie szerokość. Do nadgarstka najlepsze są te około 5-7 centymetrów, węższe się zwijają, szersze są niewygodne.

Są różne sposoby, ale najbardziej sprawdza się tzw. „ósemka" – albo ktoś to nazywa bandażowaniem żółwiowym, nie wiem czemu. Zaczynacie od środka dłoni, tuż przy kciuku, i robicie dwa-trzy okrążenia wokół nadgarstka. Ma być napięte, ale nie za mocno – to trzeba wyczuć. Potem prowadzicie bandaż skośnie w górę przedramienia, tworząc pierwsze „ramię" ósemki. Jak dojdziecie gdzieś do połowy, zawracacie z powrotem, ale pod innym kątem. I faktycznie wygląda to jak cyfra osiem. Powtarzacie kilka razy, każda warstwa lekko nachodzi na poprzednią. Dzięki temu staw jest stabilny we wszystkich kierunkach – nie tylko góra-dół, ale też na boki. Na końcu znowu okrążacie nadgarstek i przypinacie klipsem. Jak dobrze to zrobicie, bandaż nie będzie się zsuwał ani wykręcał podczas normalnych ruchów. Może za pierwszym razem nie wyjdzie idealnie, ale to normalne.

Najczęstszy błąd? Za mocne zaciągnięcie. Widziałem to setki razy – ktoś myśli, że im mocniej, tym lepiej, a potem dziwi się, że palce sinieją i mrowią. Zbyt ciasny bandaż uciska naczynia krwionośne i robi więcej szkody niż pożytku. Po kilku minutach sprawdźcie palce – jeśli są zimne albo czujecie pulsowanie, trzeba poluzować. Prosty test: spróbujcie wsunąć palec między bandaż a skórę. Powinien wejść z lekkim oporem, ale bez siłowania się. Z drugiej strony, zbyt luźny też nie ma sensu, bo po prostu zsunie się w dół i będziecie go co chwilę poprawiać. Zależy od rodzaju urazu, jak mocno bandażować – świeże skręcenie potrzebuje więcej wsparcia niż jakieś przewlekłe przeciążenie. Jeszcze jedno – bandaż nakładamy bezpośrednio na skórę, ewentualnie na cienką gazę, jeśli macie otarcie. Nie pakujcie tam grubych warstw bawełny, bo stracicie całą elastyczność.

Nie powinniście chodzić z bandażem 24/7 przez tydzień – staw potrzebuje ruchu, żeby się goić. Zazwyczaj wystarczy kilka godzin dziennie, szczególnie jak robicie coś, co obciąża nadgarstek. W nocy zdejmijcie, niech wszystko odpocznie. Jak mieliście poważniejsze skręcenie, pierwsze dwa-trzy dni są najważniejsze – wtedy noście dłużej, może przez większość dnia. Potem już zwykle łatwiej i można stopniowo skracać czas. Przy drobnych urazach często wystarczają 3-4 dni, a potem powoli wracacie do normalki. Natomiast jeśli macie przewlekły problem – powiedzmy od pracy przy komputerze albo zespół cieśni nadgarstka – może to potrwać tygodnie. Wtedy bandażujcie głównie podczas intensywnych czynności, nie non-stop.

Bandaż nie zawsze jest najlepszym wyjściem. Przy złamaniach czy ciężkich zwichnięciach lekarz pewnie zaleci ortezę – taką sztywniejszą konstrukcję, która lepiej unieruchamia. Mniej wygodna na co dzień, ale czasem nie ma wyjścia. Ostatnio modny jest też taping, te kolorowe plastry, które sportowcy noszą – działają trochę inaczej, bazują na poprawie krążenia i wsparciu mięśni bez ograniczania ruchów. Można łączyć – taping na co dzień, a bandaż dodatkowo przy sporcie czy cięższej robocie. Tylko że jeśli ból nie ustępuje po kilku dniach bandażowania, albo pojawiają się zasinienia i coraz gorsza ruchomość – nie zwlekajcie z wizytą u lekarza. Niektóre urazy wyglądają niewinnie, a wymagają specjalistycznego leczenia. Lepiej dmuchać na zimne.

Trzeba wprawy, żeby nauczyć się dobrze bandażować – nie zrażajcie się, jak pierwsze próby wyjdą koślawo. Z czasem nabierzecie wprawy i będziecie to robić sprawnie, nawet jedną ręką (co jest przydatne, kiedy akurat tę drugą trzeba opatrzyć). Podstawowa zasada: jeśli po założeniu bandaża boli bardziej niż przed, to coś jest nie tak. Dobry bandaż elastyczny warto kupić raz porządny – te tańsze szybko się rozciągają i tracą sprężystość. Ja mam w domu dwa, jeden w użyciu, drugi zapasowy na wypadek. I jeszcze rzecz – bandażowanie koliste (okrężne) stosujecie głównie do tamowania krwawienia, ale do stabilizacji stawu nadgarstkowego lepsza jest właśnie ta technika ósemkowa. Taki opatrunek zapewnia wsparcie bez całkowitego blokowania ruchu, a to przyspiesza powrót do formy. No i pamiętajcie – to tylko doraźna pomoc, nie zamiennik wizyty u specjalisty, gdy sytuacja tego wymaga.

Materiał zewnętrzny